NDSM toen, nu en later

De geschiedenis
De geschiedenis van de NDSM is niet in een paar woorden te vangen. Verhuizen, uitbreiden, overleven, samengaan, opdelen, staken en sluiten zijn slechts enkele werkwoorden die van toepassing zijn.

Zware tijden braken aan voor de NDSM. Dit bedrijf, de grootste aaneen gebouwde Nederlandse werf, werd opgedeeld in (opnieuw) twee afzonderlijke werven voor reparatie en nieuwbouw, resp. de ADM en, opnieuw, de NSM. Dit heeft niet lang mogen duren. Met name in het laatste kwart van de vorige eeuw deed zich een domino-effect aan sluitingen en faillissementen voor in de Nederlandse scheepsbouw en reparatie industrie.

Historisch besef
De NSM werf bleef achter als een desolaat gebied, kaal en gestript, een vrijstaat, een paradijs voor krakers en alternatieve gebruikers. Ook zaken die minder het daglicht konden verdragen, deden zich voor. Nu is alles gereguleerd, gebruikers zijn bekend en erkend, hebben zich verenigd en voelen zich daar thuis. Er is een gebruikerspopulatie ontstaan van zzp’ers, kunstenaars en andere kleine ondernemers naast grote gebruikers met (inter)nationale allure. Denk hierbij aan MTV, Hema, Red Bull, Alliander, Greenpeace en Pernod.

Maar wat ontbreekt in deze opsomming? Dat is het historisch besef. De gebruikers, groot en klein, willen vooruitkijken, een plek verwerven. Ongetwijfeld de meest vervuilde grond in de gemeente Amsterdam kent grondprijzen die ver boven het maaiveld uitsteken. Hierbij is het lastig om alle partijen kennis te laten nemen van wat daar ooit is gebeurd, wat op de plek waar zij zich bevinden heeft plaatsgevonden. Maar de kruistocht tegen het verval bleek niet tevergeefs. Er is een snel groeiende (inter)nationale belangstelling gaande, vanuit alle richtingen wordt informatie gevraagd. De NDSM staat in de schijnwerpers. De redenen voor de belangstelling zijn zeer divers maar het historische besef lift daar steeds vaker in mee. Dat de website NDSM-werfmuseum.nl daarin een grote rol speelt, is zeker.

Oprichting Stichting NDSM-Herleeft
Toen in 2011 een aantal studenten van de Amsterdamse Reinwardt academie op de werf een “experience” wilde organiseren die over de NDSM zou gaan, werd hierop door de Stichting beheer NDSM werf oost positief gereageerd. Voor die gelegenheid werd de Projectgroep NDSM-Herleeft opgericht. Deze gelegenheidsformatie kende echter geen bestuur en structuur, er werd op ad hoc basis samengewerkt. Toen de belangstelling zoals eerder aangegeven, bleef groeien, heeft de voornoemde stichting ons, de projectgroep, geadviseerd eveneens naar een stichtingsvorm over te gaan. Dit heeft april 2013 plaatsgevonden. De Stichting NDSM-Herleeft is nu een feit. Het bestuur kent een voorzitter, een penningmeester, een secretaris en twee leden en binnen de stichting opereert het projectteam. Dit zijn de “handjes” van de stichting.

Stichting NDSM-Herleeft hangt momenteel nog bij NDSM-beheer aan het infuus maar dat heeft tal van voordelen. Want vanuit het niets beginnen, vergt veel creativiteit en vooral ondersteuning in elke vorm. Beide stichtingen vullen elkaar nu aan waar nodig is, ieder met een eigen inbreng en een eigen doelstelling. Richt NDSM-beheer zich op festivals en andere culturele manifestaties, wij gaan met Stichting NDSM-Herleeft voor het behoud van de industriële nautische geschiedenis. Te beginnen bij de NDSM. Beide stichtingen hebben hun specifieke doelgroep.